Od czego rozpocząć coaching?

„Tysiącmilowa podróż zaczyna się od jednego kroku”

Lao-Tzu

Coaching jest w Polsce bardzo młodą dziedziną i w związku z tym wciąż budzi wiele emocji. Dlatego też w publikacjach na jego temat bardzo dużo miejsca poświęca się definicji oraz opisowi procesu coachingowego. Dokładnie przedstawiane są niezbędne kompetencje coacha, zasady i normy moralne. Wiele publikacji opisuje konkretne metody i narzędzia coachingowe oraz różnoroden case studies. Z kolei w artykułach dedykowanych dla biznesu głównym aspektem staje się przydatność i efektywność coachingu. Stosunkowo mało miejsca poświęca się aspektowi od którego powinien rozpocząć się każdy efektywny proces coachingowy.

Pierwszy krok coachingu

Tym tajemniczym pierwszym krokiem bez którego nie ma prawa rozpocząć się żadna "tysiącmilowa" podróż coachingowa jest chęć zmiany. Mowa tu o autentycznej chęci zmiany osoby, która będzie klientem coachingu. Proces coachingowy prowokuje i prowadzi do zmiany. Uczy nią zarządzać i implementować jej skutki w naszym codziennym życiu zawodowym i prywatnym. Dlatego też najważniejszym elementem procesu coachingowego jest wyrażenie chęci zmiany oraz świadoma decyzja klienta o wzięciu za nią odpowiedzialności.

"Chciałbym" czy "chcę"

Coaching poprzez koncentrację na zasobach klienta uczy go, że dysponuje on wszystkimi niezbędnymi elementami w celu dokonania zmiany w swoim życiu. W trakcie coachingu klient uczy się odróżniać "chciałbym" od "chcę". Pierwsze jest nasycone myśleniem życzeniowym, które nie pociąga za sobą żadnych działań. "Chciałbym" oznacza, że może kiedyś mi się uda, może kiedyś "uśmiechnie się do mnie los". "Chcę" oznacza, że jestem zmotywowany i decyduję się wziąć odpowiedzialność za proces i działania prowadzący mnie do mojego celu.

"Rób albo nie rób. Nie ma próbowania"

Osoba, która nie jest dostatecznie zmotywowana do zmiany - nie wyraża wyraźnej chęci do zmiany - lub nie jest gotowa wziąć odpowiedzialności za ten proces, nie powinna być klientem coachingu. Osoba taka nie poświęci odpowiedniej ilości uwagi i energii, aby osiągnąć coś, czego by "chciała". Nie wykaże się dostateczną ilością cierpliwości niezbędnej podczas uczenia się nowych sposobów działania. Taka osoba nie będzie dążyć do swojego celu. Ona będzie próbowała, a próbowanie zawiera w sobie możliwość porażki. "Spróbuję" mówimy wtedy, gdy nie jesteśmy pewni swojego celu albo swoich umiejętności i możliwości osiągnięcia sukcesu. "Spróbuję" przygotowuje nas na ewentualność porażki - "spróbowałem, ale się nie udało". Coaching prowokuje i prowadzi do zmiany. Tutaj nie ma miejsca na próbowanie. Nie ma miejsca na "spróbuję się zmienić". W coachingu "decyduję się na zmianę". "Rób albo nie rób. Nie ma próbowania" ("Do or do not. There is no try").

Zapytaj siebie / Zapytaj klienta

Pierwszym krokiem w "tysiącmilowej" podróży coachingowej jest zbadanie chęci klienta oraz coacha. Relacja coachingowa charakteryzuje się całkowitą dobrowolnością, stąd obie strony mają równorzędny wpływ na decyzję o dalszej współpracy. Jest to element często zapominany przez początkujących coachów, którzy w poszukiwaniu swoich pierwszych klientów często decydują się na współpracę z osobami, które chcą "spróbować coachingu". Takie osoby motywowane są głównie ciekawością samej metody. Najczęściej poruszają mało istotne tematy lub też tematy, co do zmiany których nie są tak naprawdę przekonani. Bardziej "chcieliby", żeby coś się zmieniło, niż "chcą" to zmienić.

W takich sytuacjach często to coach bardziej chce prowadzić coaching niż klient w nim uczestniczyć, a jakiekolwiek pytania czy ćwiczenia prowadzące do poważnych wniosków dotyczących tematu rozmowy owocują wzrostem zniechęcenia do samego coachingu. Dlatego tak istotna jest "diagnoza" motywacji klienta oraz ocena własnego przekonania coacha na temat możliwości wsparcia swojego klienta w procesie zmiany. Zapytaj sam siebie: "Czy wierzę, że mogę wesprzeć tą osobę w jej rozwoju?". Jest to pytanie o motywację coacha. Bez niej, nie ma sensu rozpoczynać coachingu. Tak samo, jak nie ma sensu rozpoczynać procesu coachingowego w sytuacji, gdy klient sam nie jest przekonany w słuszność swojego celu i unika wzięcia odpowiedzialności za proces. "Rób albo nie rób. Nie ma próbowania".

Motywacja jest tym, co pozwala Ci zacząć. Nawyk jest tym, co pozwala Ci wytrwać. 

Jim Ryun (lekkoatleta, zdobywca wielu rekordów świata w biegach)